¿Cuál es el tratamiento del vitíligo?

Respuesta generada por Itaca · 10 fuentes · 12 de junio de 2026

Pregunta original

Cual es el tratamiento del vitiligo??

Resumen

El vitíligo no tiene “cura” definitiva, pero sí disponemos de tratamientos que pueden: 1) intentar frenar la progresión, 2) repigmentar (total o parcial) y 3) en casos muy extensos, despigmentar la piel sana para homogeneizar el color. La elección depende de extensión, rapidez de progresión, localización, tipo (segmentario/no segmentario), edad y expectativas del paciente. El manejo óptimo suele combinar fotoprotección, soporte psicológico/camuflaje y tratamiento médico escalonado según guías (p. ej., British Association of Dermatologists, EDF/EADV, International Vitiligo Task Force).[1][2][3][4]


Medidas generales (para todos los pacientes)

  • Fotoprotección estricta: FPS ≥50, evitar quemadura solar, ya que las áreas despigmentadas son muy vulnerables.[1]
  • Cosméticos/camuflaje: autobronceadores, maquillaje corrector; mejoran calidad de vida y suelen recomendarse desde el inicio.[1][2]
  • Apoyo psicológico: valoración de impacto emocional, sobre todo en niños y en lesiones visibles (cara, manos, genitales); derivar a apoyo psicológico si procede.[1]

Tratamientos médicos de primera línea (enfermedad limitada)

Guías europeas y británicas recomiendan para vitíligo no muy extenso (p. ej. <10% SC) empezar con tratamiento tópico +/- fototerapia localizada.[1][2][4]

1. Corticoides tópicos

  • Indicados en vitíligo no segmentario ni muy extenso, especialmente en tronco y extremidades.
  • Se usan corticoides potentes o muy potentes (p. ej., betametasona, mometasona) 1 vez/día en pauta intermitente (por ejemplo, 1–2 veces/día máximo 5 días/semana, durante 2–3 meses, con reevaluación cada 3–6 meses) para reducir riesgo de atrofia cutánea y estrías.[1][2][5][4]
  • Útiles para intentar frenar progresión y lograr repigmentación parcial, especialmente si la enfermedad es reciente.
  • Evitar en cara, pliegues y zona periorbitaria por riesgo de atrofia; en estas áreas se prefieren inhibidores de calcineurina.[1][2]

2. Inhibidores de calcineurina tópicos (tacrolimus, pimecrolimus)

  • Especialmente recomendados para cara, cuello y pliegues o cuando se quiere evitar corticoide prolongado.[1][2]
  • Tacrolimus 0,1% (adultos) o 0,03% (niños) 2 veces/día; suele usarse varios meses.[1][2]
  • Ensayos y series clínicas muestran repigmentación significativa, sobre todo en cara cuando se combinan con fototerapia.[1][2]
  • Efectos adversos frecuentes: sensación de quemazón o irritación local; no producen atrofia cutánea.

Fototerapia (segunda línea o primera en enfermedad más extensa)

3. Fototerapia con UVB de banda estrecha (NB-UVB)

  • Es el tratamiento de fototerapia de elección para vitíligo no segmentario, según ensayos y metaanálisis, y superior a PUVA en eficacia y seguridad.[6][1][2]
  • Indicado en:
    • Enfermedad extensa o rápidamente progresiva.
    • Falta de respuesta a tópicos.
    • Pacientes con afectación cosméticamente relevante y/o importante afectación de calidad de vida.[2][5][4]
  • Esquema habitual: 2–3 sesiones/semana durante varios meses (a menudo ≥6–12 meses); respuesta máxima puede tardar en verse.[1][6]
  • Frecuentemente se combina con tópicos (corticoides o tacrolimus) para mejorar la repigmentación.[1][2]

4. Láser/excimer (308 nm)

  • Fototerapia localizada (excimer láser o lámpara) útil para pocas lesiones localizadas, especialmente en cara; a menudo en combinación con tacrolimus.[1][2]

Tratamientos sistémicos (enfermedad rápida o grave)

No son primera línea en todos los pacientes; se reservan para casos seleccionados de vitíligo rápidamente progresivo o extenso, generalmente bajo control de dermatología.

5. Corticoides sistémicos

  • Usados en pauta de “minipulsos” (p. ej., betametasona 0,1 mg/kg dos días/semana durante 3 meses con reducción progresiva) combinados con NB-UVB en enfermedades muy activas, según guías británicas.[2]
  • Objetivo principal: detener la progresión más que repigmentar; se emplean por periodos limitados para minimizar efectos adversos (síndrome de Cushing, osteoporosis, hiperglucemia, etc.).[1][2]

6. Inhibidores de JAK tópicos (ruxolitinib crema)

  • Ruxolitinib crema 1,5% es el primer fármaco aprobado en varios países (p. ej., FDA) para vitíligo no segmentario en ≥12 años.[7][8][3]
  • Basado en los ensayos fase III TRuE-V1 y TRuE-V2, donde se logró tasas significativamente mayores de repigmentación facial y corporal frente a placebo, con buena tolerancia.[3]
  • Suele indicarse en enfermedad no muy extensa, a menudo en cara y tronco; se aplica 2 veces/día sobre áreas afectadas, con evaluación a los 6–12 meses.[7][3]
  • Se ha incorporado como opción en el posicionamiento del International Vitiligo Task Force.[3]
  • Debe individualizarse uso según disponibilidad, coste y comorbilidades; es razonable reservarlo para pacientes con importante impacto en calidad de vida o fallo/intolerancia a terapias clásicas.

Otros inhibidores de JAK (incluyendo vías sistémicas) se encuentran en estudio; por ahora, su uso debe considerarse experimental salvo en ensayos clínicos.[1][3]


Cirugía y trasplantes de melanocitos

  • Opción para vitíligo estable (sin nuevas lesiones ni progresión ≥1–2 años), tanto segmentario como no segmentario.[1][2]
  • Técnicas: injerto por ampollas, injertos de piel parcial, suspensión celular de melanocitos/queratinocitos.[1][2]
  • Se reservan para lesiones localizadas refractarias a tratamiento médico y en centros especializados, tras valorar cuidadosamente expectativas y riesgos (cicatriz, color irregular).

Despigmentación (cuando el vitíligo es muy extenso)

  • En adultos con >50–60% de superficie corporal afectada, con gran impacto psicosocial y mala respuesta a otros tratamientos, puede considerarse despigmentación del resto de la piel.[1][9][5]
  • Fármacos como monobenzona se aplican sobre piel aún pigmentada para homogeneizar el color.
  • Es una decisión irreversible y con riesgo de fotosensibilidad extrema; requiere consentimiento informado y soporte psicológico estrecho.

Manejo práctico según escenario (resumen)

  1. Pocas lesiones, <10% SC, no progresivo

    • Fotoprotección + apoyo psicológico/camuflaje.
    • Corticoide tópico potente (pauta intermitente) o tacrolimus (cara/pliegues).
    • Reevaluar en 3–6 meses; si repigmenta, continuar o espaciar; si no, valorar NB-UVB o ruxolitinib tópico según disponibilidad.[1][2][4]
  2. Vitíligo moderado/extenso o con progresión

    • NB-UVB (2–3 veces/semana) + tópicos (tacrolimus/corticoide).
    • En progresión rápida: considerar minipulsos de corticoide sistémico a corto plazo + NB-UVB bajo supervisión especializada.[1][6][2]
  3. Vitíligo estable, focal, refractario a tratamiento médico

    • Valorar técnicas quirúrgicas (injertos/trasplantes de melanocitos) en centro con experiencia.[1][2]
  4. Vitíligo muy extenso con gran impacto psicosocial

    • En adultos seleccionados, discutir opción de despigmentación con monobenzona u otros despigmentantes, tras exhaustiva información.[1][5]

Si me indicas edad del paciente, extensión aproximada (% de superficie corporal), localización principal (cara, manos, genitales, tronco), velocidad de progresión y si ya ha recibido algún tratamiento, puedo sugerir un esquema de manejo más concreto y escalonado.

[1]
[6]
[9]
[7]
[8]
[2]
[3]
[5]
[4]

Fuentes

  1. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC10824320/
  2. https://bpg.org.uk/wp-content/uploads/2024/01/Br-J-Dermatol-2021-Eleftheriadou-British-Association-of-Dermatologists-guidelines-for-the-management-of-people-with-vitiligo.pdf
  3. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC11189965/
  4. https://pmc.ncbi.nlm.nih.gov/articles/PMC12539793/
  5. https://www.nhs.uk/conditions/vitiligo/treatment/
  6. https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/17519217/
  7. https://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1111/jdv.19162
  8. https://www.aad.org/public/diseases/a-z/vitiligo-treatment
  9. https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/vitiligo/diagnosis-treatment/drc-20355916
  10. https://www.ajmc.com/view/efficacy-of-ruxolitinib-cream-in-nonsegmental-vitiligo-confirmed-in-real-world-study

Respuesta generada por inteligencia artificial a partir de las fuentes citadas. Verifica las fuentes antes de aplicarla.

¿Tienes una pregunta sobre tu propio caso? Itaca responde con fuentes en segundos.

Hacer una pregunta

Más preguntas sobre vitíligo